یکی از بیماریهای شایع که افراد زیادی از آن رنج میبرند رفلاکس اسید معده است. یکی از عواملی که میتواند بر روی تشدید این بیماری نقش داشته باشد، چاقی و اضافه وزن محسوب میشود. چاقی و اضافه وزن یکی از معضلاتی است که به عنوان عامل مستعد کننده بسیاری از بیماریها در نظر گرفته میشود. دیابت، مشکلات قلبی و عروقی، آپنه خواب، مشکلات گوارشی و … از جمله بیماریهایی هستند که چاقی میتواند عامل مستعد کننده آنها باشد. کاهش وزن و رسیدن به اندان ایدهآل میتواند از ابتلای افراد به بسیاری از بیماریها پیشگیری کند و سلامتی و تندرستی را به همراه آورد.
رفلاکس اسید معده چیست و چه علائمی دارد؟
ساختار دستگاه گوارشی انسان به این شکل است که یک دریچه یا به اصطلاح اسفنکتر در بین مری و معده قرار دارد. به این دریچه در آناتومی بدن، کاردیا گفته میشود. وظیفه این دریچه این است که مواد غذایی بلعیده شده را از مری وارد معده کند و از برگشت محتویات معده به داخل مری جلوگیری کند. اگر این دریچه ضعیف یا شل شود شاهد ورود اسید معده به داخل مری هستیم که به آن رفلاکس اسید معده گفته میشود. در صورتی که این بازگشت اسید به داخل مری به دفعات زیادی تکرار شود بیماری مزمن رفلاکس اسید معده به مری (GERD) را به وجود میآورد.
هر بیماری در بدن انسان علائمی را ایجاد میکند که به وسیله آنها میتوان به نوع بیماری پی برد. رفلاکس اسید معده نیز در افرادی که به آن مبتلا شده باشند علائمی را ایجاد میکنند که به شرح زیر است:
- سوزش سر معده که به صورت یک سوزش دردناک در ناحیه قفسه سینه احساس میشود
- احساس گرفتگی یا وجود توده در گلو
- دشوار بودن عمل بلع در زمان خوردن مواد خوراکی و نوشیدنی
- احساس درد در قفسه سینه که میتواند جزئی تا شدید باشد
- احساس طعم ترش در دهان که به علت ماهیت اسید معده ایجاد میشود
- بازگشت مواد غذایی از معده به گلو یا دهان
ریسک فاکتورهای رفلاکس اسید معده چیست؟
همانطور که گفته شد بیماریهای که افراد به آن مبتلا میشوند جدا از علت اصلی، ریسک فاکتورها یا عواملی دارند که میتوانند در ابتلای سریتر یا شدیدتر آن نقش بسزایی ایفا کنند. در مورد بیماری رفلاکس اسید معده نیز این مسئله صدق میکند و عواملی وجود دارند که میتوانند باعث تسریع ابتلا به بیماری و یا تشدید علائم و عوارض آن شوند. این عوامل عبارتند از:
- اضافه وزن و چاقی مفرط
- فتق هیاتال
- فلج معده که به تأخیر در روند خالی شدن معده از مواد غذایی است که هضم شدهاند
- بارداری
- مصرف مشروبات الکلی
- استعمال دخانیات و سیگار
همانطور که مشاهده میکنید چاقی و اضافه وزن یکی از عواملی است که میتواند ریسک ابتلا به بیماری رفلاکس اسید معده را افزایش دهد و همچنین شرایطی را به وجود آورد که علائم و عوارض این بیماری در فرم شدید خود در فرد مبتلا قرار بگیرد. یکی از دلایل اصلی بروز این بیماری در افراد بزرگ بودن شکم و به نوعی افزایش محتویات شکم است که این حالت را در چاقی و باردار بودن افراد میتوان دید. یکی از دلایلی که این بیماری در زنان بارادار شیوع دارد نیز افزایش محتویات ناحیه شکم است.
هر بیماری که در بدن افراد ایجاد میشود به دنبال خود عوراض مختلفی را بسته به شدت ابتلا به دنبال خواهد داشت. در خصوص رفلاکس اسید معده نیز باید گفت که هیچ فردی از احساس درد و سوزش در سر معده خود لذت نخواهد برد به خصوص اگر این وضعیت در حالت شدید خود باشد. در صورتی که احساس درد و سوزش جزئی در ناحیه سر معده و قفسه سینه خود دارید در اولین فرصت با پزشک مشورت کنید تا از عوارض شدید بعدی جلوگیری کنید.
اسید معده یکی از اسیدهای قوی موجود در بدن که محتویات درون معده را هضم کرده و به قسمتهای دیگر دستگاه گوارش ارسال میکند. ساختار چندلایه و خاص معده باعث شده است که این اندام حیاتی بدن در برابر ترشحات این اسید مقاومت بالایی داشته باشد و آسیبی متوجه آن نشود. اما ساختار مری با معده بسیار متفاوت است و بافت مری به شکلی است که تحمل مقاومت در برابر اسید معده را ندارد. بافت حساس مری باعث شده است که این قسمت از دستگاه گوارش در برابر اسید معده آسیبپذیر باشد.
رفلاکس اسید معده به مری میتواند باعث ایجاد زخم و اسکار در بافت مری شود که این میتواند مجر به تنگ شدن مجرای مری شود. در صورتی که این امر تشدید شود تشکیل زخم در بافت مری میتواند باعث شکلگیری و ابتلای افراد به سرطان ناحیه مری شود. این بیماری جزو بیماریهایی است که درمان قطعی ندارد و به نوعی میتوان آن را مدیریت کرد تا موارد شدید آن در بدن ایجاد نشود.
داروی ساده و بدون نسخهای وجود دارند که میتوانند در مدیریت این بیماری مؤثر باشند. اما یکی از نکات مهمی که افراد باید مدنظر قرار بدهند کاهش وزن در صورت ابتلا به چاقی مفرط و اضافه وزن است. زیرا یکی از فاکتورهای اصلی که ریسک بروز این بیماری را افزایش میدهد چاقی و اضافه وزن است. تغییر در رژیم غذایی و انجام ورزش یکی از راههای کاهش وزن محسوب میشود. اما افرادی که موفق نشدهاند با انواع رژیمهای لاغری و ورزش وزن خود را کاهش دهند میتوانند با مراجعه به متخصصین و در صورت تشخیص وی از روشهای درمان چاقی مانند عملهای لاغری (عمل اسلیو معده، بالون معده و …) استفاده کنند.
ترک مصرف سیگار و دخانیات، ترک مصرف نوشیدنیهای الکلی، پرهیز از خوردن وعدههای غذایی بزرگ به ویژه عصرانه، پرهیز از خوردن نوشیدنیهای گازدار، غذاهای تند و پر ادویه، غذاهای سرخ کردنی، خوردن غذا حداقل ۳ ساعت قبل از زمان خواب و آرام خوردن غذا از مواردی هستند که میتوانند در درمان و مدیریت رفلاکس اسید معده تأثیر ثبتی داشته باشند.
کلام آخر
رفلاکس اسید معده با توجه به تغییر در سبک زندگی افراد در دنیای مدرن و افزایش مصرف غذاهای سرخ کردنی و به اصطلاح فست فود، کاهش تحرک بدنی و در نتیچه افزایش وزن و چاقی یکی از شایعترین بیماریهای گوارشی در افراد مختلف به ویژه افرادی است که از اضافه وزن و چاقی رنج میبرند. با این تفاسیر یکی از عواملی که میتواند علائم و عوارض این بیماری را تشدید کند چاقی و اضافه وزن است. برای پیشگیری از ابتلا یا درمان این بیماری در صورت ابتلا یکی از مهمترین اقدامات کاهش وزن است. استفاده از رژیم غذایی، ورزش کردن و انجام جراحیهای لاغری در صورت تأیید پزشک متخصص از روشهای اثربخش در کنترل وزن و لاغری محسوب میشوند.
لینک منبع: dranbara.com
